Dagje Gaza

Vanochtend voor dag en dauw in de gepantserde wagen richting Gaza getogen. Ik - Thijs - was er twee weken geleden nog, maar het was opnieuw indrukwekkend. We gingen met een collega van de humanitaire noodhulp afdeling, dus dat betekent per definitie dat het bezoek voor een deel bestond uit een soort ramptoerisme. Al zijn we er natuurlijk wel met een doel, namelijk bekijken waar op dit moment het geld het nuttigst besteed kan worden. Deze keer had ik de kans om wat foto's te maken van de vernieling. We bezochten o.a. een wijk in het Noorden van Gaza, waar de tanks naar binnen zijn gerold. De schade daar heeft veel weg van wat ik me kan voorstellen bij een zware aardbeving. De beelden spreken voor zich.

Een internationaal gezelschap blijft nooit lang onopgemerkt in Gaza...het wordt al snel 'gezellig' druk. Wel oppassen geblazen, want de lokale ordediensten willen zich er dan ook nog wel af en toe mee bemoeien. Onze bezoekjes worden gelukkig kundig begeleid door een Palestijnse consultant, Omar Shaban (met bril en colbert, rechts op de foto).

'Ramallah-collega' Harry besloot de ellende van wat hogerop te bekijken.

Ook het Al Quds (Arabisch voor Jeruzalem) ziekenhuis is zwaar getroffen. O.a. de kinderafdeling. Mickey Mouse op de achtergrond...

Het ernaast gelegen museum ontkwam evenmin aan de beschietingen.

Tot slot nog een lichte noot. We bevonden ons vandaag in goed gezelschap in Gaza. Ra, ra welke bekende figuur staat er op deze foto (genomen bij de verzamelplek voor iedereen die Gaza wil verlaten via de zogeheten Erez-grenspost). Zijn kapsel zit zelfs na een stoffige dag in de Gazastrook nog strak.

Zomerse wandeling over de stadsmuren

Verrassing, we bloggen weer eens. De klad is er een beetje ingekomen, maar dat wordt ons vast vergeven. De winter nodigt wat minder uit tot uitstapjes, dus ook minder te melden. Tijdens de Gaza-oorlog was er al helemaal weinig leuks te melden. Al heb ik - Thijs - in die context wel de pers gehaald, niet met naam en toenaam, maar toch. Wat gebeurde er?
We zijn toen namelijk naar Gaza gegaan, en dan moet je door een door Israel bewaakte grenspost erin, en ook eruit. Doordat er overdag weer gevochten was, hadden de Israelische militairen de grenspost gesloten en kwamen we Gaza niet meer uit. Wat volgde was druk en lang diplomatiek verkeer, door ons (Nederland) en ook de Zweden, de Zwitsers, Noren, Fransen en Duitsers, want die zaten in hetzelfde schuitje. Na een urenlange onderhandeling, en flinke druk vanuit Den Haag en andere Europese hoofdsteden, kwam dan eindelijk het verlossende woord, we mochten toch nog door de grenspost heen (inmiddels was het 9 uur in de avond). Dat besluit was echter nog niet tot iedereen op de grenspost, "Erez," heet ie, bekend. Toen we zo'n 50 meter van de eerste slagboom verwijderd waren klonken er plotseling twee salvo's uit een automatisch geweer. Naar later bleek van een soldaat die waarschuwingsschoten in onze nabijheid afvuurde. Foutje....Na weer druk telefonisch verkeer, zijn we uiteindelijk veilig thuisgekomen. Maar, het is wel een flinke ruzie geworden tussen de diplomatieke gemeenschap en Israel (in ons gezelschap bevond zich o.m. de hoogste Franse diplomaat in Jeruzalem). Op verschillende websites (reuters/yahoo) zijn persberichten verschenen over het incident.

Terug naar vandaag. Het is hier prachtig weer en dat kwam goed uit, want afgelopen zaterdag stond er een "Rampart Walk", oftewel een wandeling over de stadsmuren van de oude stad, op de planning. Dat leverde toch weer een ander perspectief, en dus wat mooie foto's, op.

Natuurlijk van de 'Dome of the Rock'...

en van vogels van divers pluimage...

Van de markt bij Damascus Gate...

Van Klaartje met haar collega/baas, Janny:

Zondag zijn we - met twee collega's uit Den Haag, die onze post tijdelijk versterken - nog even naar de Knesset - het Israelische parlement - geweest. Goeie timing, want de verkiezingen staan hier voor de deur.

Wigwams in de woestijn

Nauwelijks terug uit Nederland (Thijs dan), gingen we vorig weekeinde direct door naar de Negev, voor een weekendje met vrienden in een heuse wigwam. Weinig privacy in zo'n tent, maar het heeft wel iets zo midden in de woestijn kamperen. Kampvuurtje, BBQ, muziekje, biertje, verse muntthee gekookt op het eigen vuur. Niks moet, alles mag. Weekend stond in het teken van het afscheid van een Deens - Brits stel, dat inmiddels Jeruzalem voor Brussel heeft verruild (ook een verdeelde stad, maar toch ff anders) en van de eerste regen in het gebied sinds vorige winter. De wigwam lekte alleen in het midden en daar lag niemand te slapen.

Om een beeld te geven van hoe dat er nou uitziet zo'n wigwam-camping, een paar plaatjes. We waren de eersten die aankwamen, dus hadden het rijk nog even voor onszelf.

In de Negev is, zeker voor een woestijn, verrassend veel te beleven. Vlakbij zijn verschillende nationale parken te bezoeken. Populair zijn de steden van de Nabateers, een Nomaden volk, dat rond de derde eeuw n.c., diverse belangrijke handelsroutes controleerde. Via de Negev ging de zgh. "incense route" door naar de kust (Gaza) om vandaar over zee verder te worden vervoerd. Weer veel stenen dus...

Ook weer veel mooie uitzichtspunten, waar natuurlijk naar gekeken moet worden.

Even verderop ligt David Ben Gurion (dat betekent iets met leeuw, hij heeft de naam zelf gekozen...), in 1948 de eerste premier van de nieuwe staat Israel. Het graf van hemzelf en zijn vrouw stelt niet veel voor, maar het, je raadt het al, uitzicht is er weer eens om van te genieten. Goede plek ook voor een groepsfoto.

Onze laatste natuur - cultuur activiteit betrof de zoektocht naar volgens de campingbazin niet te missen en wel zeer bijzondere bloem, die juist nu in bloei stond. Lucky us. Na een wilde 4WD- tocht, voor de eerste keer in low gear, maar vooral veel gehobbel is me bijgebleven. Oh, en de bloem, tsja, veel meer dan een krokusje kan ik er niet van maken. Er kwamen nochthans complete bussen op af, dus toch maar op de foto.

Taybeh October(beer)Fest

Op 11 oktober stond het jaarlijkse Taybeh-bierfeest op het programma. Mocht je je afvragen hoe dat dan zit, alcohol en moslims, het antwoord is eenvoudig; Taybeh is een hoofdzakelijk Christelijk dorpje met een vrij grote brouwerij, waar Taybeh-bier wordt gemaakt, in de varianten blond en donker. Het festival is een jaarlijks terugkomend fenomeen, dat flink wordt gesponsord door de internationale donoren, die zich dan ook in behoorlijke getalen laat zien. Maar het is vooral ook een hoogtepunt voor veel Palestijnen, van jong tot oud. Dit jaar hadden de organisatoren het wat groter aangepakt en het feestgedruis voorzien van een internationaal tintje, uit .... Beieren....

Best grappig, en gelukkig speelden ze niet al te lang, om zich vervolgens weer op het bier te storten. Er was natuurlijk ook de nodige lokale folklore te bewonderen. Zoals een spontane act van wat opgeschoten jongeheren.

En een minder spontane, maar enthousiaste en prima dansprestatie van een groep jongedames.

De avond viel, en die zijn tegenwoordig al best koud, dus vertrokken we kort na het ondergaan van de zon weer naar Jeruzalem.

Het meer van Galilea en de Golan

We hebben de feestdagen gebruikt voor een trip met vrienden naar de Golan. Op weg naar deze bewogen regio, kom je langs het meer van Galilea, niet ver van Nazareth en dus een plek waar veel bijbelverhalen hun oorsprong hebben. Het mooie meer is bijvoorbeeld de plaats waar Jezus over het water heeft gelopen.

.......en waar hij vis en brood vermenigvuldigde voor de hongerige menigte (vereeuwigd in het mozaiek dat te vinden is in de "Kerk van de Brood- en visvermenigvuldiging."

Even verderop is de Church of the Primacy te vinden, die wordt geassocieerd met de preken die Jezus even verderop op een berg heeft gehouden (the Sermon on the Mount).

Een kilometer verderop en een paar honderd meter hoger valt de "Church of the Beatitudes (=wonderen, naar de acht Zaligsprekingen die Christus heeft uitgesproken)" te bewonderen. De gelijknamige berg levert prachtig uitzicht over het meer op.

Onze mini-pelgrimstocht, c.q. crash course bijbelgeschiedenis, eindigde in Kapernaum, waar onder meer de resten van een synagoge te vinden zijn, die vaak door Jezus zou zijn bezocht, en hij zijn eerste discipelen uitkoos.

Door naar de Golan
Dat was dus de weg naar de eigenlijke bestemming, de Golan, waar een aantal van de groep zicht stortten op zware mountainbiketours (gedurende liefst 1 ochtend vergezeld door Thijs :-)). Daarna noopten de hoge temperatures en voorspelde hoogteverschillen tot het verleggen van de ambities naar het toeristische terrein. Dit gold overigens voor tweederde van de groep. Gelukkig leverde de sightseeing tour van vrijdag en zaterdag weer wat mooie foto's op. Onder meer van Fort Nimrod, dat op een hoge rotsheuvel vlakbij de grens met Syrie en Libanon ligt. De structuur van het imposante fort uit de twaalfde eeuw n.c., dat ruim 400 meter lang en 50 meter breed is, is nog goed te herkennen. Evenals de fotomodellen...

Ook hier weer ruimte voor artistieke vergezichtkiekjes.

Binnen de muren zijn ook nog mooie, originele inscripties en tekeningen te zien.

Behalve toeristisch geweld, was er natuurlijk ook veel tijd voor ontspanning. Hoogtepunten: een anderhalf uur durende, spannend tot het einde, hartenjaagpotje, Engels/Nederlands-scrabble (gemoederen raakten verhit toen het door ondergetekende gelegde veelpuntenwoord "ut" werd geweigerd door de overige spelers, overduidelijk scrabble-analfabeten), en een dagje natuurbad (ijskoud water mocht de pret niet drukken, wel het aantal baantjes).

Je zou al met al bijna vergeten dat je in de Golan bent, waar tijdens de Zesdaagse en Yom Kippur-oorlog, resp. in 1967 en 1973, flink gevochten is en waar de grootste tankslag allertijden plaatsvond. Her en der word je daar echter zeker aan herinnerd, vlakbij de grens regent het afgezette stukken land, voorzien van opwekkende bordjes "Beware Mines" en "Closed Military Zone." Met enige regelmaat kom je roestige tanks tegen, die men bij wijze van souvenir heeft laten liggen. Om enig recht te doen aan deze kant van de Golan tot slot nog een plaatje van een overvliegende Israelische legerhelikopter.

De Cultuurvreters op pad

Behalve hard werken aan dingen als het versterken van de Palestijnse 'Civil Society' (vooral Klaartje) en het economisch welvaren van de Palestijnse boeren (vooral Thijs, met een paar uurtjes per dag), hebben we ook weer onze culturele en religieuze verkenning van het heilige land opgepakt.

Op een vrije maandagochtend heb ik (Thijs) me verdiept in de geschiedenis van Jeruzalem. Anderhalf uur guided tour door het Tower of David Museum. Erg interessant: van de vroege Joodse periode van Abraham (ca. 2000 jaar voor de moderne jaartelling), naar de tijd van illustere koningen als David en Salomon, vervolgens via Assyriers en Babyloniers naar de Romeinen en Grieken en toen de Moslims, die hardhandig werden verdreven door de kruisvaarders, die op hun beurt ook weer hun biezen moesten pakken toen Salah eh-Din aan de horizon verscheen, gevolgd door een periode van Mamluk-overheersing, Ottomaanse hegemonie, Britten (na WO I), naar de moderne geschiedenis vanaf 1947....Een hele kluif, maar erg interessant en met mooie uitzichtspunten over de oude stad. Extra'tje is dat het museum gebouw zelf al dateert van de tijd van Herodus, een stroman van de Romeinen, (1e eeuw na Christus) en in puike staat verkeert.

Tower of David Museum

Nablus

Van een heel andere orde, maar niet minder interessant was onze trip naar Nablus van afgelopen weekend. Nablus is hier doorgaans vooral een gespreksonderwerp omdat het bekend staat als een plek waar regelmatig botsingen plaatsvinden tussen het Israelische leger en Palestijnse militante bewegingen. Om het gevaar dat uit Nablus komt (zo zien de Israelische autoriteiten het in ieder geval wel) te beteugelen is de stad middels check points hermetisch afgesloten van de buitenwereld. Zonder speciale toestemming komen mannen tussen de 16 3n 45 sowieso de stad niet uit, auto's mogen zonder autorisatie de stad evenmin uit (de taxi-industrie vaart er wel bij...). De 'gelukkigen' die stad wel uit mogen worden meestal geconfronteerd met ellenlange wachttijden, vaak in de brandende zon. Hoe hoog de spanningen daardoor op kunnen lopen bleek vandaag weer: een Palestijnse studente viel vanochtend een Israelische soldaat bij het check point aan met een chemisch middel (zgn. acid attack). Nablus is dan ook rijk aan 'martelaren,' Palestijnen die zijn gedood in hun strijd tegen de bezetter. Door de hele stad zijn portretten met portretten van de gevallenen te 'bewonderen.'

Toch is Nablus veel meer dan een hotspot in het conflict. De stad is enorm rijk aan historie omdat het op het kruispunt van een aantal belangrijke handelsroutes. De Kanaíeten bouwden er 2000 jaar voor Christus al een stad. Het is ook de plek waar Jezus op weg van Nazareth naar Jeruzalem te drinken kreeg van een Samaritaanse vrouw. Op de plek waar dit volgens de overlevering plaatsvond is nu, in de kelders van de Grieks-Orthodoxe kerk die eroverheen is gebouwd, nog de waterput te bezichtigen. Ook zou in Nablus nog de graftombe van Jozef te vinden zijn, al zijn archeologen het erover eens dat het graf alle kenmerken heeft van een moslimgraf. Dat mag helaas niet verhinderen dat de locatie een bron van religieus-politieke ruzies is geworden, en dus vaak de plek van gewelddadige confrontaties is geweest. In de stad is ook altijd veel commerciele bedrijvigheid geweest. Het bekendste is nog wel de zeepindustrie. Hoofdbestandsdeel van de zeep is olijfolie en het productieproces is al vele eeuwen hetzelfde. Om te drogen wordt de zeep creatief gestapeld, en dat levert leuke plaatjes op.

Een wandeling door de levendige binnenstad van Nablus mocht natuurlijk niet ontbreken.

Vlakbij Nablus ligt Mount Gerizim. Een - hoe kan het ook anders - heilige berg (Adam zou uit het steen van deze heuvel zijn 'ontstaan'). Op de top wonen nu de Samaritanen, tenminste wat er van over is gebleven; Ze zijn nog maar met z'n 700-en. De Samaritanen lijken veel op traditionele Joden, maar verschillen op een paar belangrijke punten. Belangrijk onderscheid is dat de Samaritanen niet geloven dat Abraham ooit in Jeruzalem is geweest. Isaac zou niet zijn geofferd op de plek waar nu de Tempelberg is, maar op Mount Gerizim. Dit, en nog veel meer, werd ons uitgelegd door een Samaritaanse priester.

De Dode Zee rollen
Alsof het allemaal nog niet genoeg is, hebben we een weekje eerder ook nog een bezoek gebracht aan het museum waar de Dode Zee-rollen worden bewaard. Meer dan 900 originele documenten, waaronder handschriften van de Hebreeuwse Bijbel en het Oude Testament. Ze werden ontdekt tussen 1947 en 1956 in elf grotten in de buurt van de nederzetting van Qumran bij de Dode Zee. De documenten zijn ondergronds te bewonderen in het Israel museum. Hieronder een foto van de 'bovenkant'. Het witte 'ding' moet lijken op een deksel van de stenen kruik waarin de rollen zaten toen ze werden ontdekt, en is wit om het 'goede' in de mens te symboliseren. Aan de overkant staat een zwarte muur symbool voor het kwaad, dat in ieder mens schuilt (of zoiets...).

Don't mess with the Zohan
Nou, genoeg cultuur voor eventjes, anders gaan jullie denken dat we niks anders meer ondernemen. Vrees niet om deze cultuurmarathon te compenseren zijn we zaterdag naar een Adam Sandler film gegaan: Don't Mess with the Zohan. Hilarisch, extra leuk om dat de hoofdpersoon een ex-Mossad man speelt, die er tussenuit wil om zijn ware droom na te jagen: het werken in een trendy New Yorkse kapsalon, zijn verleden blijft hem echter achtervolgen...Een film vol ongein, foute sexgrappen en stereotypen, maar omdat het gaat over deze regio extra leuk.

Jerusalem Revisited

Zo ben je nog in Den Haag getuige van de huldiging van onze Olympische sporters, bezoek je Recreatiepark de Rommelpot, geniet je een heerlijk diner in Asten (restaurant het Eeuwige Leven...), Japanse culinaire hoogstandjes in Den Haag, en zo ben je weer terug in het Midden-Oosten, Jeruzalem. En, tjee wat is er in de tussentijd veel gebeurd. Toch voelt het ook een beetje alsof we niet weg zijn geweest. De tweede avond zitten we alweer met de vertrouwde vriendenkring in een van de restaurantjes om de hoek ("Askandinya"). De voedselverigiftging die 's nachts volgde daargelaten, voelde het heerlijk om weer terug te zijn en bij te kletsen na vier maanden 'pauze'. Het appartement stond er nog, met als stralend middelpunt poes Boef, die ons vanaf het eerste moment weer in haar hart heeft gesloten, en vice versa natuurlijk...

uitzicht over Jeruzalem

de lokale moskee by night

Klaartje is 's maandags direct aan de slag gegaan bij haar nieuwe werkgever: UNAIS (zie: www.internationalservice.org.uk ), de eerste kennismaking smaakt naar meer. Zelf ben ik nog niet aan 't werk, maar heb deze week wel de mensen op de 'post' met een zoekje verblijd (nou ja, zo voelde het toch :-)). Het weerzien met de aanwezige collega's (Mevat, Jose, Ziad, Hans, Randa, Harry, Khaled, Anita, Hwaida en Hein) was hartverwarmend. Verder stond de week in het teken van (letterlijk) acclimatiseren. Het kwik stijgt dagelijks dik boven de 30 graden en overdag is er weinig actie mogelijk. We voelen dan ook mee met de grote groep moslims die zich streng aan de Ramadan houden, de hele dag in de brandende zon werken en geen druppel drinken, ga daar maar aanstaan. De avonden zijn wel weer heerlijk, een lekker briesje en een mooie 20 graden. De avonden staan 's avonds in het teken van de Iftar, het feestmaal dat genoten wordt na een dag van vasten. Vanavond en morgen worden we zelf ook verwacht op zo'n feestje (gelukkige Ramadan, oftewel Ramadan Kareem).

Er is nog veel meer te zeggen. Belangrijkste is denk ik nog wel dat niet onvermeld mag blijven dat we op een vreemde manier ook genoten hebben van onze vier maanden in Nederland. De bezoekjes, etentjes, bloemen, kaartjes en de fijne gesprekken met familie, vrienden en collega's hebben er voor gezorgd dat de slechte momenten ons nooit lang uit het veld hebben kunnen slaan. Shukran / dankjewel !